Playfulness, hoe dan?

Na mijn vrij project te hebben afgerond, heb ik hier een enkele conclusies en bevindingen verzameld die ik wil bekrachtigen met voorbeelden uit mijn experimenten.

Finishline

In dit experiment worden toevallige voorbijfietsers verrast met een applaus en een toejuiching nadat zij de finishlijn zijn overgefietst. De code is hierbij erg duidelijk, de zwart met wit geblokte lijn wekt direct de associatie met een race, deze passeren zal leiden tot winnen. Door het gejuich en het geklap werdt vanzelf de spanningsboog gecreeerd, als mensen aan kwamen fietsen werden ze meteen begrote door een paar jubeltjes, wanneer ze de finish waren gepasseerd werden ze jubelend uitgezwaaid.

Het experiment is erg laagdrempelig, een handeling die een deelnemer al verricht, zoals hier; ergens heen fietsen,  wordt becomplementeerd met een alternate reality die uitnodigd tot playfulness.

Ondanks de duidelijke, laagdrempelige code van dit experiment zijn er toch mensen die zich niet tot playfulness laten verleiden. Buiten de camera om is te zien hoe mensen bewust het fietspad verlaten en over de autoweg verder te fietsen, om het experiment te vermijden. Mensen doen dus daadwerkelijk die extra moeite om niet mee te doen, om zich af te sluiten. Als ze niet uit die bubbel willen stappen, niet mee wíllen spelen, dan kun je laag en hoog springen, maar ze spelen niet.

Swordfight

Bij dit experiment was de rabbithole ingaan het aannemen van een plastic zwaard en een bandieten masker van een engels sprekende gypsie met twee tassen op zijn rug. In de publieke ruimte een vreemdeling iets geven is waarschijnlijk nog lastiger dan iets van dezelfde persoon krijgen, zoals een peuk of een euro. Als je iets vraagt kan iemand meteen van je af zijn door het te geven. Wanneer je iets aan iemand geeft is er meteen een gevoel van afhankelijkheid of schuld. Er is meteen argwaan voor alle vreemde, nare dingen die er zouden kunnen gebeuren.

De gypsie wordt vervangen door een voloptueus meisje met een rode jas die op hoge hakjes loopt. Het declaratief laagje van aantrekkelijke meisjes en een rollenspel spreekt wel tot de verbeelding, deelnemers worden meegesleurd in een verhaal, een sprookje. Ondanks dat voorbijgangers best een paar tellen over hebben om te luisteren naar wat ze te zeggen heeft ("Wil jij mijn cowboy zijn?"), is het toch weer die argwaan die men doet terugtrekken in hun veilige, sociaal hermetisch afgesloten bubbel. Als ik een deelnemers een gevoel van veiligheid zou kunnen geven, door zijn vertrouwen te winnen, dan zou er veel sneller openheid zijn voor playfulness. Deze veiligheid en dit vertouwen ken ik zelf echter alleen van vrienden waar ik jaren mee ben omgegaan. De openheid en het vertrouwen die ik met hen deel staat garant voor de playfulness waar ik naar op zoek ben.

Hoe win je echter het vertrouwen van een wildvreemde in minder dan een minuut?

Freedom

In de voorgaande experimenten heb ik deelnemers vrij gelaten om de playfulness aan te gaan, of niet. Hier heb ik bewust voor gekozen omdat vrijheid vaak fundamenteel is aan playfulness, vrijheid om te gaan en staan waar je wilt en te doen en laten wat je wilt. In het volgende experiment is de vrijheid van de deelnemers meer ingekaderd, zodat de playfulness strakker kan worden geregiseerd. Het plastic zwaard wordt aangereikt op het moment dat een deelnemer op de roltrap stapt, de hoed wordt hierbij direct opgezet. Verbrouwereerd staat een deelnemer op de roltrap. bij sommige begint al iets te dagen en ze kijken zoekend om zich heen om te kijken waar ze nu weer in zijn beland, en wat er met ze gaat gebeuren. Wanneer ze boven worden opgewacht door iemand in een penguinjas met een bandieten masker dan zit er maar één ding op, en dat is spelen. 

Onderaan de roltrap krijgen deelnemers al direct een shot playfulness, opeens zijn ze verkleed, en ze worden uitgezwaaid door een mooie dame, de spanning daalt een beetje en ze krijgen tijd om te recapituleren. Wanneer ze een verklede bandiet zien met eveneens een plastic zwaard die 'én garde!' roept, dan is de code gezet. Er is ook meteen duidelijk dat het gaat om spelen, en niet om nare, enge dingen waar iedereen zo bang voor is. Wanneer deze magic circle eenmaal is getrokken, en mensen hebben besloten om te blijven, dan kan men beginnen met spelen.